دوکدوکینه یا دوک دوکینا آران و بیدگل

دوکدوکینه یا دوک دوکینا آران و بیدگل

در گویش مردم آران و بیدگل واژۂ دوکدوکینه یا دوک دوکینا به معنای خارپشت یا جوجه تیغی است. در متن اوستا، بر این جانور واژه‌های «دوژَکَه» و «ژوژک» نهاده شده است.

با اینکه از لحاظ شکلی، این دو واژه همانند می‌نمایند ولی هم ریشه دانستن آن‌ها و یافتن دلیل نامگذاری جوجه تیغی به دوکدوکینه، کمی سخت است.

 

به هر روی، «مُغان زرتشتی، خارپشت را بسیار گرامی داشته و کشتن آن را ناشایست و گناه دانسته‌اند. به باور ایرانیان پیش از اسلام، خارپشت، جانوری ایزدی و آفریدۂ سپنتامینو و دشمن موجودات اهریمنی بوده، از این رو، چون وارد لانۂ مورچه‌ها شود، مورچگان بمیرند، مارها و دیگر گزندگان را نیز بخورد و...» (وندیداد، ترجمۂ هاشم رضی، 4/ ص 1349 و 1351).

 

بگذریم؛ این روزها، دوکدوکینه در دشت‌ها و زمین‌های کشاورزی، فراوان است و کشاورزان، آن را دشمن محصول می‌دانند. آن‌ها برای دورکردن دوکدوکینه از کِشت خود، به راه‌هایی گاه نادرست روی می‌آورند.